خانه ← کشورها ← کانادا ← چک‌لیست رسیدن و کارهای اول
راهنمای عملیهمراه پروندهٔ کانادا

✅ چک‌لیست رسیدن و کارهای اول در کانادا

رسیدی؛ حالا چه؟ این چک‌لیست هشت کار اولی است که تقریباً هر تازه‌واردی در کانادا باید انجام بدهد. برای هر کار دقیقاً می‌گوید: چه کاری است و کی انجامش بدهی، کجا بروی، در اینترنت دقیقاً چه عبارتی را و در کدام سایت رسمی سرچ کنی — برای کبک، عبارت فرانسوی‌اش را هم داده‌ایم — چه مدارکی ببری، و جملهٔ اول مکالمه را به انگلیسی چطور بگویی، با ترجمهٔ فارسی‌اش. آخر صفحه هم دو بخش نجات‌بخش هست: «از کجا ارزان‌تر بخریم» و «در ۹۰ روز اول چه کارهایی نکنیم». کنار هر کار یک تیک «انجام شد» هست تا پیشرفتت را همین‌جا ببینی.

⬇️ دانلود چک‌لیست PDF
آخرین راستی‌آزمایی این چک‌لیست: ۲۰ آبان ۱۴۰۵ — واقعیت‌ها و فهرست مدارک هر کار مستقیم از صفحهٔ رسمی همان مرجع خوانده شده و منبع هر کار زیر خودش آمده است. هیچ قیمت و هزینهٔ تازه‌ای این‌جا نیامده است؛ هزینه‌هایی که در راهنمای فرم‌ها می‌بینی همان مبالغ راستی‌آزمایی‌شدهٔ پروندهٔ کانادا از فهرست رسمی IRCC‌اند.
این چک‌لیست اطلاع‌رسانی عمومی است، نه مشاورهٔ حقوقی. نقشهٔ راهِ روزهای اول است، نه جایگزین دستورالعمل رسمی هر اداره. یک هشدار مهم: کانادا کشور استان‌هاست — کارت سلامت، گواهینامه و ثبت‌نام مدرسه را قانون و ادارهٔ استان محل سکونتت تعیین می‌کند و جزئیاتش از استانی به استان دیگر فرق می‌کند؛ برای همین در هر کار، عبارت جست‌وجوی دقیق (و در کبک، نسخهٔ فرانسوی‌اش) را داده‌ایم تا فهرست روزِ استان خودت را از سایت رسمی همان استان بگیری. نقشهٔ کلی کشور را در پروندهٔ کانادا و فرم‌ها و مسیرها را در راهنمای فرم‌ها و مدارک کانادا بخوان.
پیشرفت تو: ۰ از ۸ کار انجام شده
۱. شمارهٔ بیمهٔ اجتماعی (SIN) ۲. حساب بانکی ۳. سیم‌کارت و تلفن ۴. کارت سلامت استانی ۵. گواهینامه ۶. مدرسهٔ بچه‌ها ۷. پزشک خانواده ۸. پوشهٔ مدارک و مالیات (CRA) 🛒 از کجا ارزان‌تر بخریم ⛔ چه کارهایی نکنیم

🪪 ۱) شمارهٔ بیمهٔ اجتماعی (SIN)

چه کاری است و کی انجامش بدهم

شمارهٔ بیمهٔ اجتماعی (Social Insurance Number) یک شمارهٔ ۹ رقمی است که برای کار کردن در کانادا و دسترسی به برنامه‌ها و مزایای دولتی لازم داری؛ معمولاً اولین کار اداری بعد از رسیدن است، چون کارفرما از روز اول آن را می‌خواهد. درخواستش رایگان است و سه راه دارد: آنلاین، پستی یا حضوری در مرکز Service Canada — و دیگر کارت پلاستیکی صادر نمی‌شود؛ شماره روی نامهٔ تأیید است و بعداً در حسابت هم می‌بینی. این شماره محرمانه است: Service Canada صریحاً می‌گوید فقط وقتی قانون لازم می‌داند آن را بده، هم‌راهت حملش نکن و از آن به‌عنوان مدرک شناسایی استفاده نکن. اگر ساکن موقت هستی، شماره‌ات با ۹ شروع می‌شود و تاریخ انقضایش با تاریخ انقضای مجوزت یکی است.

کجا بروم

Service Canada — آنلاین از canada.ca، یا حضوری در نزدیک‌ترین مرکز Service Canada در شهر محل زندگی‌ات: canada.ca — درخواست SIN

مدارک لازم

طبق صفحهٔ رسمی Service Canada، برای مقیم دائم: یک مدرک اصلی — کارت اقامت دائم، یا «تأییدیهٔ اقامت دائم» (COPR) که در سال اولِ مقیم دائم شدن پذیرفته می‌شود — و یک مدرک دوم با نام قانونی و تاریخ تولدت، مثل گذرنامه. برای ساکن موقت: مجوز کار، یا مجوز تحصیلی که رویش اجازهٔ کار درج شده باشد. هر ۱۲ سال به بالا می‌تواند برای خودش درخواست بدهد و برای بچه‌ها والد یا قیم قانونی اقدام می‌کند. اسناد باید اصل و معتبر باشند و اگر به انگلیسی یا فرانسوی نیستند، قاعدهٔ ترجمهٔ رسمی Service Canada را می‌خواهند.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I recently moved to Canada and I need to apply for a Social Insurance Number." «سلام، من به‌تازگی به کانادا آمده‌ام و می‌خواهم برای شمارهٔ بیمهٔ اجتماعی درخواست بدهم.» "Here are my Confirmation of Permanent Residence and my passport. Is anything else missing?" «این تأییدیهٔ اقامت دائم و گذرنامهٔ من است. چیز دیگری هم کم است؟» "How will I receive my number — today, or by mail?" «شماره‌ام را چطور می‌گیرم — همین امروز، یا با پست؟»

منبع: صفحهٔ رسمی Service Canada برای درخواست SIN و صفحهٔ رسمی «محافظت از SIN» در canada.ca — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🏦 ۲) حساب بانکی

چه کاری است و کی انجامش بدهم

در همان روزهای اول انجامش بده: برای دریافت حقوق، پرداخت اجاره و شروع سابقهٔ مالی لازم است و برای اثبات نشانی هم بعدها به کارت می‌آید. سراغ یک بانک یا اتحادیهٔ اعتباری (Credit Union) نزدیک خانه برو. خیلی از بانک‌ها برای تازه‌واردان بستهٔ شروعی دارند؛ پیش از امضا، کارمزد ماهانه و شرط‌هایش را بپرس. مرجع رسمی و بی‌طرفِ حقوق مصرف‌کنندهٔ مالی در کانادا، «آژانس مصرف‌کنندهٔ مالی کانادا» (FCAC) است.

کجا بروم

شعبهٔ بانک یا اتحادیهٔ اعتباری محل زندگی‌ات؛ راهنمای رسمی مدارک شناسایی لازم برای باز کردن حساب را FCAC منتشر کرده است: canada.ca — FCAC

مدارک لازم

روال معمول بانک‌های کانادا برای باز کردن حساب، دو مدرک شناسایی از فهرست پذیرفته‌شدهٔ رسمی است: یک مدرک عکس‌دار دولتی — مثل گذرنامه — و مدرک دوم از همان فهرست، مثل تأییدیهٔ اقامت دائم (COPR)، کارت اقامت دائم یا مجوز کار/تحصیل. فهرست دقیق و به‌روز مدارک قابل قبول را FCAC منتشر می‌کند و هر بانک همان را ملاک می‌گذارد؛ پیش از رفتن، فهرست را از سایت بانک انتخابی‌ات بردار. برای واریز اولیه هم مقداری پول همراهت باشد.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I would like to open a chequing account." «سلام، می‌خواهم یک حساب جاری باز کنم.» "I am a newcomer to Canada. What identification do I need to open an account?" «من تازه‌وارد کانادا هستم. برای باز کردن حساب چه مدارک شناسایی‌ای لازم است؟» "Is there a monthly fee, and is there a newcomer package?" «آیا کارمزد ماهانه دارد؟ و آیا بستهٔ مخصوص تازه‌واردان دارید؟»

منبع: آژانس مصرف‌کنندهٔ مالی کانادا (FCAC) در canada.ca — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

📱 ۳) سیم‌کارت و تلفن

چه کاری است و کی انجامش بدهم

از روز اول برای تماس، نقشه، اینترنت و کدهای تأیید دو مرحله‌ای به شمارهٔ کانادایی نیاز داری. برای شروعی که نه سابقهٔ کردیت می‌خواهد و نه قرارداد بلندمدت، سراغ طرح‌های پیش‌پرداخت (Prepaid) برندهای اقتصادی اپراتورها برو — فهرست اسم‌هایشان در بخش «از کجا ارزان‌تر بخریم» همین صفحه است. اگر گوشی را از ایران می‌آوری، دقت کن گوشی «قفل‌شده» (Locked) روی شبکهٔ اپراتور دیگر کار نمی‌کند؛ گوشی باید آنلاک و با شبکهٔ اپراتور سازگار باشد. ناظر رسمی حقوق مصرف‌کنندهٔ مخابرات در کانادا CRTC است.

کجا بروم

فروشگاه اپراتورهای تلفن همراه یا فروشگاه‌های بزرگ شهر محل زندگی‌ات؛ مرجع رسمی راهنمای مصرف‌کنندهٔ مخابرات: crtc.gc.ca

مدارک لازم

برای طرح پیش‌پرداخت معمولاً فقط یک گوشی سازگار و وسیلهٔ پرداخت (کارت یا نقد) کافی است و مدرک اداری خاصی نمی‌خواهد. طرح‌های قراردادی (پس‌پرداخت) داستان دیگری است: معمولاً اطلاعات هویتی و بررسی کردیت می‌خواهند؛ تا وقتی SIN و سابقهٔ کردیت نداری، سراغشان نرو. شرایط و پوشش هر طرح را پیش از خرید روی سایت رسمی همان اپراتور بخوان.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I need a prepaid SIM card with mobile data." «سلام، یک سیم‌کارت پیش‌پرداخت با اینترنت همراه لازم دارم.» "I just moved to Canada. Can I get a plan without a credit check?" «من تازه به کانادا آمده‌ام. می‌توانم بدون بررسی کردیت طرح بگیرم؟» "My phone is from another country. Will it work on your network?" «گوشی من از کشور دیگری است. روی شبکهٔ شما کار می‌کند؟»

منبع: کمیسیون رادیو-تلویزیون و مخابرات کانادا (CRTC) — مرجع رسمی حقوق مصرف‌کنندهٔ مخابرات؛ آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🩺 ۴) کارت سلامت استانی

چه کاری است و کی انجامش بدهم

سلامت عمومی در کانادا استانی اداره می‌شود: هر استان برنامهٔ بیمهٔ درمانی و کارت سلامت خودش را دارد و اسمش هم فرق می‌کند — مثلاً در انتاریو OHIP، در بریتیش‌کلمبیا MSP و در کبک RAMQ. به‌محض استقرار در استان محل سکونتت برای کارت سلامت اقدام کن؛ در بعضی استان‌ها پوشش از روز اول فعال نیست و دورهٔ انتظار وجود دارد، پس تا فعال شدنش تکلیف بیمهٔ خصوصی موقت را روشن کن. بدون کارت سلامت، هزینهٔ آزاد درمان می‌تواند بسیار سنگین شود.

کجا بروم

ادارهٔ سلامت یا دفاتر خدماتی استان محل سکونتت (مثل ServiceOntario در انتاریو یا دفاتر RAMQ در کبک)؛ مرجع نهایی فقط سایت رسمی همان استان است.

مدارک لازم

فهرست دقیق را استان تو تعیین می‌کند، اما هستهٔ معمول آن سه دسته است: مدرک وضعیت مهاجرتی (تأییدیهٔ اقامت دائم یا کارت اقامت، یا مجوز کار/تحصیل)، مدرک سکونت در همان استان (اجاره‌نامه یا قبض با نام و نشانی) و مدرک هویت (گذرنامه). پیش از رفتن، فهرست روز را از سایت رسمی استان بردار و اگر در استان تو دورهٔ انتظار هست، برای همان بازه بیمهٔ خصوصی بگیر.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I just moved to this province and I need to apply for a health card." «سلام، من تازه به این استان آمده‌ام و می‌خواهم برای کارت سلامت درخواست بدهم.» "When does my coverage start?" «پوشش درمانی من از کی شروع می‌شود؟» "Bonjour, je viens de m'installer au Québec et je voudrais m'inscrire à l'assurance maladie." «سلام، من تازه در کبک ساکن شده‌ام و می‌خواهم در بیمهٔ درمانی ثبت‌نام کنم.» (نسخهٔ فرانسوی، برای کبک)

منبع: برنامه‌های بیمهٔ درمانی استانی؛ راهنمای کلی تازه‌واردان در پروندهٔ کانادا — جزئیات و فهرست مدارک فقط از سایت رسمی استان محل سکونت؛ آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🚗 ۵) گواهینامه

چه کاری است و کی انجامش بدهم

گواهینامه در کانادا استانی است و نظامش پلکانی است (از آزمون دانش شروع می‌شود). اگر از کشور مبدأ گواهینامه و سابقهٔ رانندگی داری، آن سابقه در بعضی استان‌ها و برای بعضی کشورها می‌تواند مسیرت را کوتاه‌تر کند یا دست‌کم در امتیاز سابقه‌ات حساب شود — به همین دلیل «گواهی سابقهٔ رانندگی» را پیش از آمدن از مرجع صدور کشورت بگیر و همراهت بیاور؛ پروندهٔ کانادا هم همین را توصیه می‌کند. قواعد تعویض گواهینامهٔ خارجی و آزمون‌ها را فقط مرجع رسمی استان تو تعیین می‌کند.

کجا بروم

مرجع صدور گواهینامهٔ استان محل سکونتت و مراکز آزمون همان استان؛ در کبک این مرجع SAAQ است.

مدارک لازم

معمولاً این‌ها: گواهینامهٔ فعلی کشور مبدأ (و ترجمهٔ رسمی‌اش اگر استان بخواهد)، گواهی سابقهٔ رانندگی، گذرنامه و مدرک وضعیتت در کانادا، و مدرک نشانی استان. آزمون دانش (و در صورت نیاز آزمون عملی) هم جزء مسیر است. فهرست دقیق، اعتبار گواهینامهٔ خارجی و این‌که تا کی می‌توانی با همان گواهینامهٔ قبلی رانندگی کنی را فقط سایت رسمی استان می‌گوید — پیش از هر رانندگی همان را بخوان.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I moved here from another country and I have a driver's licence from my home country. Can I exchange it?" «سلام، من از کشور دیگری به این‌جا آمده‌ام و گواهینامهٔ کشور خودم را دارم. می‌توانم آن را تعویض کنم؟» "Do you count my driving experience from my home country?" «آیا سابقهٔ رانندگی‌ام از کشور خودم را حساب می‌کنید؟» "What tests do I need to take?" «چه آزمون‌هایی باید بدهم؟»

منبع: مراجع صدور گواهینامهٔ استانی؛ راهنمای کلی در پروندهٔ کانادا — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🏫 ۶) ثبت‌نام بچه‌ها در مدرسهٔ دولتی

چه کاری است و کی انجامش بدهم

اگر فرزند مدرسه‌ای داری، این کار را به هفته‌های اول موکول نکن. مدرسهٔ دولتی بر اساس نشانی محل سکونت تعیین می‌شود و ثبت‌نام را هیئت آموزشی محلی (School Board/District؛ در کبک «مرکز خدمات آموزشی» یا Centre de services scolaire) انجام می‌دهد. بیشتر ناحیه‌ها برای بچه‌های تازه‌وارد برنامهٔ خوشامد و ارزیابی زبان دارند — پروندهٔ کانادا هم همین را می‌گوید — تا پایه و حمایت زبانی درست تعیین شود.

کجا بروم

دفتر ثبت‌نام هیئت آموزشی محل سکونتت یا مرکز خوشامد تازه‌واردان همان هیئت؛ مدرسهٔ زیر پوشش نشانی خانه‌ات را از سایت همان هیئت پیدا می‌کنی.

مدارک لازم

فهرست دقیق را هیئت آموزشی تو تعیین می‌کند، اما هستهٔ معمول آن این‌هاست: مدرک سن کودک (شناسنامه یا گذرنامه)، مدرک نشانی در همان ناحیه (اجاره‌نامه یا قبض با نام و نشانی)، سوابق واکسیناسیون و مدرک وضعیت خانواده در کانادا. کارنامه و سوابق مدرسهٔ قبلی برای تعیین پایه کمک می‌کند؛ همراهشان داشته باش.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, we just moved to this neighbourhood and I would like to register my child for school." «سلام، ما تازه به این محله آمده‌ایم و می‌خواهم فرزندم را در مدرسه ثبت‌نام کنم.» "What documents do you need from us?" «چه مدارکی از ما لازم دارید؟» "Bonjour, nous venons d'arriver et je voudrais inscrire mon enfant à l'école." «سلام، ما تازه رسیده‌ایم و می‌خواهم فرزندم را در مدرسه ثبت‌نام کنم.» (نسخهٔ فرانسوی، برای کبک)

منبع: هیئت‌های آموزشی محلی و راهنمای کلی در پروندهٔ کانادا — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

👨‍⚕️ ۷) پزشک خانواده

چه کاری است و کی انجامش بدهم

در کانادا درِ اصلی نظام درمان، پزشک خانواده است و در شهرهای پرتقاضا پیدا کردنش ممکن است طول بکشد؛ پس از همان ماه اول در صفش قرار بگیر. بیشتر استان‌ها سامانهٔ رسمی پیدا کردن پزشک خانواده یا فهرست انتظار دارند (مثلاً برنامهٔ Health Care Connect در انتاریو و «دروازهٔ دسترسی به پزشک خانواده» در کبک). تا وقتی پزشک خانواده‌ات مشخص شود، برای نیازهای فوریِ غیراورژانسی از کلینیک‌های بدون نوبت (Walk-in Clinic) استفاده می‌کنی و اورژانس بیمارستان برای وضعیت‌های جدی است.

کجا بروم

سامانهٔ رسمی سلامت استان محل سکونتت برای ثبت‌نام پزشک خانواده یا فهرست انتظار همان استان.

مدارک لازم

برای ثبت‌نام در فهرست استان معمولاً کارت سلامت استانی‌ات و مشخصات و نشانی‌ات کافی است؛ اگر کارت سلامتت هنوز صادر نشده، اول کار چهارم همین چک‌لیست را کامل کن. هنگام اولین مراجعه، فهرست داروها و سوابق پزشکی خانواده را هم همراهت ببر.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, I am looking for a family doctor. Are you accepting new patients?" «سلام، دنبال پزشک خانواده می‌گردم. آیا بیمار جدید می‌پذیرید؟» "Can I put my name on the waiting list?" «می‌توانم اسمم را در فهرست انتظار بنویسم؟» "Do you have an interpreter? My English is limited." «آیا مترجم دارید؟ انگلیسی من محدود است.»

منبع: سامانه‌های رسمی سلامت استانی — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🗂️ ۸) نشانی و پوشهٔ مدارک + مالیات و مزایا (CRA)

چه کاری است و کی انجامش بدهم

از روز اول: یک نشانی ثابت داشته باش و یک پوشهٔ منظم — کاغذی و دیجیتال — برای همهٔ مدارک مهاجرتی و هویتی بساز؛ نامه‌های دولتی (از IRCC، Service Canada و CRA) را هرگز دور نریز. هم‌زمان با مالیات آشنا شو: ادارهٔ درآمد کانادا (CRA) تو را برای سال اولِ اقامت مالیاتی‌ات «تازه‌وارد» حساب می‌کند. دو نکتهٔ پول‌ساز رسمی: یک) پرداخت‌های مزایا و اعتبارها — مثل اعتبار GST/HST و «مزایای کودک کانادا» (CCB) — را می‌توانی حتی پیش از اولین اظهارنامه درخواست کنی؛ برای افراد بدون فرزند فرم RC151 و برای مزایای کودک فرم RC66 مسیر رسمی آن است. دو) سال مالیاتی سال تقویمی است و اظهارنامه معمولاً تا ۳۰ آوریل سال بعد مهلت دارد؛ برای اظهار و مزایا به SIN نیاز داری، پس اول کار اول همین چک‌لیست.

کجا بروم

ادارهٔ درآمد کانادا (Canada Revenue Agency — CRA)، صفحهٔ رسمی تازه‌واردان: canada.ca — تازه‌واردان و CRA

مدارک لازم

برای پوشه و برای فصل مالیات این‌ها را از اول نگه دار: اسناد درآمد (برگهٔ T4 از کارفرما و رسیدهای درآمدی)، اجاره‌نامه و مدارک نشانی، همهٔ نامه‌ها و رسیدهای رسمی IRCC و Service Canada، و برای درخواست مزایا اطلاعاتی که CRA می‌خواهد: وضعیت اقامت مهاجرتی، تاریخ ورود به کانادا و درآمد تو و همسرت از همهٔ منابع — حتی درآمد تا دو سال پیش از آمدن، چون مبلغ مزایای شروع با همان حساب می‌شود.

🗣️ جمله‌های اول

"Hello, this is my first year in Canada. What do I need to file my first tax return?" «سلام، این اولین سال من در کاناداست. برای اولین اظهارنامهٔ مالیاتی‌ام چه چیزهایی لازم است؟» "Can I apply for benefits before I file my first tax return?" «آیا می‌توانم پیش از دادن اولین اظهارنامه‌ام برای مزایا درخواست بدهم؟»

منبع: صفحهٔ رسمی CRA برای تازه‌واردان در canada.ca — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

🛒 از کجا ارزان‌تر بخریم

هفته‌های اول، هر دلار مهم است. اسم‌های زیر «معمولاً ردهٔ ارزان‌ترِ بازار» در دستهٔ خودشان‌اند — این یک راهنمای جهت‌یابی است، نه ادعای قیمت: هیچ قیمتی این‌جا نمی‌خوانی و قیمت روز را فقط در سایت رسمی خود فروشگاه چک کن، چون تعرفه‌ها و حراج‌ها دائم عوض می‌شوند.

📱 موبایل: پیش‌پرداخت و برندهای اقتصادی

برای شروع بدون بررسی کردیت و قرارداد سنگین، برندهای پیش‌پرداختِ خود اپراتورهای بزرگ معمولاً ارزان‌ترین راه‌اند: Public Mobile، Lucky Mobile و Chatr. یک پله بالاتر، برندهای اقتصادی همان اپراتورها — Fido، Koodo و Virgin Plus — معمولاً از برند اصلی ارزان‌ترند و گاهی طرح قراردادی هم دارند. قیمت روز و پوشش شهر خودت را در سایت هر کدام مقایسه کن.

🛋️ وسایل خانه

برای خرید یک‌جای اول خانه: Walmart برای طیف وسیع کالاهای روزمره و IKEA برای مبلمان و اساس خانه معمولاً ردهٔ اقتصادی بازارند. برای اقلام کوچک خانه و آشپزخانه — ظرف، ابزار ساده، لوازم نظافت — اول سری به Dollarama بزن؛ خیلی از همان قلم‌ها را آن‌جا ارزان‌تر پیدا می‌کنی. قبل از خرید، قیمت همان قلم را در سایت هر دو فروشگاه ببین.

🥦 خوراک و روزمره

برای خرید هفتگی، «بنرهای اقتصادی» سوپرمارکت‌های بزرگ معمولاً ارزان‌ترین قفسه‌ها را دارند: No Frills، Food Basics و FreshCo؛ کنارشان Walmart هم برای خوراک و روزمره رقیب اقتصادی است. برای خرید عمدهٔ ماهانه — برنج، روغن، دستمال و شوینده به حجم زیاد — Costco معمولاً به‌صرفه‌تر درمی‌آید، اما خرید از آن عضویت سالانه می‌خواهد؛ اول حساب کن حجم مصرفت آن‌قدر هست که عضویش بیارزد.

♻️ دست‌دوم

برای مبلمان، لباس و خیلی از وسایل خانه، دست‌دومِ سالم در کانادا یک انتخاب عادی و محترم است: فروشگاه‌های خیریهٔ Value Village و Salvation Army Thrift Store در بیشتر شهرها شعبه دارند. در Facebook Marketplace هم می‌شود پیدا کرد، اما با خط احتیاط جدی: کالا را حضوری ببین، در محل عمومی و روشن قرار بگذار و هرگز پیش از دیدن کالا پول واریز نکن — آگهی‌های جعلیِ «اول پول بفرست» دام شناخته‌شدهٔ تازه‌واردان است.

⛔ در ۹۰ روز اول چه کارهایی نکنیم

نیمهٔ دوم این چک‌لیست همان‌قدر مهم است: چند اشتباه هست که در ماه‌های اول می‌تواند وضعیت اقامتی یا پولت را به خطر بیندازد. این بخش دو گروه دارد و برچسب هر گروه روشن است: «خط قرمز قانونی» یعنی قاعدهٔ رسمی دولت کانادا با منبعش؛ «دام رایج» یعنی احتیاط عمومی از تجربهٔ رایج تازه‌واردان — هر جا یکی از دام‌ها هم پشتوانهٔ رسمی داشته باشد، منبعش را کنارش می‌خوانی. زیر هر مورد، به‌جایش هم آمده است.

🚫 گروه ۱ — خط قرمزهای قانونی (از منابع رسمی IRCC و دولت کانادا)

۱) بدون مجوز کار نکن

قانون مهاجرت کانادا صریح است: تبعهٔ خارجی بدون مجوز نمی‌تواند در کانادا کار کند و IRCC در راهنمای رسمی‌اش می‌نویسد کار بدون مجوز لازم، غیرقانونی است. استثناها محدود و مشخص‌اند (مثل بعضی بازدیدکنندگان تجاری یا کار در محوطهٔ دانشگاه برای دانشجوی تمام‌وقتِ واجد شرایط) و شامل «کار نقدی برای آشنا» نمی‌شوند.

✅ به جایش: اول مجوز کارت را بگیر؛ اگر فکر می‌کنی معافی، معافیتت را در صفحهٔ رسمی «چه کسی به مجوز کار نیاز ندارد» در canada.ca با وضعیت خودت تطبیق بده، نه با گفتهٔ دیگران.

۲) بدون مجوز تحصیل، در دورهٔ بلندمدت ثبت‌نام نکن

برای دوره‌های تحصیلی بیش از شش ماه، مجوز تحصیل لازم است؛ وضعیت «بازدیدکننده» اجازهٔ تحصیل بلندمدت نمی‌دهد. ثبت‌نام و پرداخت شهریه پیش از داشتن مجوز، هم پولت را قفل می‌کند و هم می‌تواند برای پرونده‌های بعدی‌ات دردسر بسازد.

✅ به جایش: اول پذیرش و بعد مجوز تحصیل را از مسیر رسمی IRCC بگیر (راهنمای فرم‌های همین پرونده)، و بعد ثبت‌نام نهایی و پرداخت شهریه.

۳) نگذار وضعت منقضی شود و بعد به فکر تمدید بیفتی

IRCC توصیه می‌کند تمدید مجوز را دست‌کم ۳۰ روز پیش از انقضا ثبت کنی. اگر پیش از تمام شدن وضعت درخواست تمدید داده باشی، «وضعیت حفظ‌شده» (Maintained Status) داری: می‌توانی قانونی در کانادا بمانی تا تصمیم بگیرند و اگر تمدید مجوز کار خواسته باشی، با همان شرایط مجوز قبلی به کار ادامه می‌دهی. اما اگر اول منقضی شود و بعد اقدام کنی، این پل را از دست داده‌ای و باید سراغ «بازگردانی وضعیت» بروی — با مهلت و شرط‌های سخت‌تر.

✅ به جایش: تاریخ انقضای مجوزت را روز اول در تقویم علامت بزن و تمدید را به ماه آخر موکول نکن.

۴) تغییر نشانی و اطلاعات تماست را به IRCC نگفته نگذار

تکلیف رسمی است: IRCC می‌گوید وقتی پرونده‌ای در جریان داری، باید اطلاعات تماست — نشانی، ایمیل و تلفن — به‌روز باشد. اداره ممکن است برای راستی‌آزمایی مدارک یا شرط‌های اقامتت با تو تماس بگیرد؛ اگر اطلاعاتت قدیمی باشد آن درخواست را از دست می‌دهی و می‌تواند روی پرونده‌ات اثر بگذارد و رسیدگی را عقب بیندازد.

✅ به جایش: هر تغییر نشانی، ایمیل یا تلفن را همان هفته از حساب IRCC یا وب‌فرم رسمی‌اش اعلام کن، و تا وقتی نشانی تازه ثبت شود، نشانی قبلی را هم زیر نظر داشته باش.

۵) اطلاعات نادرست نده — حتی اگر واسطه گفت «اشکالی ندارد»

مسئولیت هر اطلاعاتی که در درخواستت می‌رود با خود توست، حتی اگر نماینده برایت پرش کرده باشد. IRCC در بخش رسمی محافظت در برابر کلاهبرداری هشدار می‌دهد که ارائهٔ اطلاعات یا سند نادرست می‌تواند به رد شدن درخواست و محرومیت از درخواست‌های بعدی بینجامد.

✅ به جایش: هر جمله‌ای را که امضا می‌کنی خودت بخوان؛ اگر چیزی درست نیست، یا حذفش کن یا صادقانه با نامهٔ توضیحی همراهش کن.

⚠️ گروه ۲ — دام‌های رایج (احتیاط عمومی)

۶) برای خانه‌ای که ندیده‌ای، ودیعه نفرست

دام کلاسیک هفته‌های اول: آگهی اجارهٔ ارزان‌تر از بازار، مالکِ «خارج از کشور» و اصرار به واریز ودیعه پیش از بازدید. خانه‌ای که وجود ندارد یا مال آن‌ها نیست، با عکس‌های واقعی تبلیغ می‌شود و پولِ فرستاده‌شده برنمی‌گردد. پروندهٔ کانادا هم همین هشدار را می‌دهد: هیچ ودیعه‌ای را پیش از دیدن ملک و قرارداد نفرست.

✅ به جایش: ملک را حضوری ببین، قرارداد کتبی امضا کن و رسید هر پرداختی را نگه دار؛ برای هفته‌های اول، اقامت موقتِ قابل راستی‌آزمایی بگیر.

۷) برای خدمات رایگان دولت، به واسطه پول نده — و به وعدهٔ «تضمینی» اعتماد نکن

فرم‌ها و راهنماهای IRCC رایگان‌اند؛ دولت فقط هزینهٔ رسیدگی رسمی خودش را می‌گیرد. این بخش پشتوانهٔ رسمی هم دارد: IRCC می‌گوید اگر کسی در برابر پول مشاوره یا نمایندگی می‌کند باید «نمایندهٔ مجاز» باشد، هیچ‌کس نمی‌تواند ورود به کانادا، شغل پردرآمد یا رسیدگی سریع‌تر را تضمین کند، و داشتن نماینده هیچ توجه ویژه‌ای برای پرونده‌ات نمی‌آورد. سایتی که برای دسترسی به فرم پول می‌خواهد یا وعدهٔ بیش‌ازحد خوب می‌دهد، از نظر IRCC نشانهٔ کلاهبرداری است.

✅ به جایش: مستقیم از canada.ca اقدام کن؛ اگر کمک می‌خواهی، فقط نمایندهٔ مجازی که بتوانی مجاز بودنش را در مرجع رسمی صنفش بررسی کنی.

۸) SIN را مثل کارت شناسایی همه‌جا پخش نکن

این دام پشتوانهٔ رسمی مستقیم دارد: Service Canada می‌گوید SIN محرمانه است و اگر دست افراد نادرست بیفتد می‌تواند به سرقت هویت و کلاهبرداری بینجامد. همان مرجع توصیه می‌کند نامهٔ تأیید SIN را با خودت حمل نکنی، شماره را فقط وقتی بدهی که قانون لازم می‌داند، از آن به‌عنوان مدرک شناسایی استفاده نکنی و به تماس‌های ناگهانیِ مدعیِ «مسدود شدن SIN» هرگز پاسخ ندهی.

✅ به جایش: شماره را حفظ کن یا در جای امن خانه نگه دار؛ کارفرما و بانک در موقعیت‌های قانونی مشخص آن را می‌خواهند، نه صاحب‌خانه و نه فروشنده و نه تماس‌گیرندهٔ ناشناس.

منابع این بخش: صفحهٔ رسمی IRCC دربارهٔ انقضای مجوز و وضعیت حفظ‌شده، صفحهٔ رسمی IRCC برای به‌روزرسانی اطلاعات تماس، مرکز راهنمای IRCC: چطور سایت کلاهبرداری را بشناسم و صفحهٔ رسمی Service Canada برای محافظت از SIN — آخرین بررسی: ۲۰ آبان ۱۴۰۵.

منابع رسمی این چک‌لیست

واقعیت و فهرست مدرک هر کار فقط از مرجع رسمی همان کار گرفته شده است. جزئیات استانی (کارت سلامت، گواهینامه، مدرسه و پزشک خانواده) را همیشه از سایت رسمی استان و شهر خودت بگیر.

ترتیب کامل سه ماه اول و بقیهٔ راهنماها را در پروندهٔ کانادا ببین؛ و اگر هنوز در مرحلهٔ ویزا و فرم‌ها هستی، از راهنمای فرم‌ها و مدارک کانادا شروع کن. و برای مهم‌ترین کارِ بعد از رسیدن — زبان — راهنمای یادگیری زبان در کانادا را بخوان: کدام کلاس‌ها رایگان‌اند، چه کسی واجد شرایط است و از کجا باید شروع کنی.